Уйи йўқ ҳам закот беради

Савол: Бир тақвим саҳифасида шундай дейилган:

“Закот бериладиган молнинг ҳам қарздан, ҳам эгасининг аслий эҳтиёжларидан ортган бўлиши шарт. Аслий эҳтиёжларнинг бошида ўртача бир уй келмоқда. Шу билан бирга оила аъзоларидан боқишга масъул бўлганларининг бир йиллик нафақаси бўлиши керак. Қўлидаги олтини ёки пули нисоб миқдорига етган бўлса ҳам яшайдиган ўртача уйи ва бир йиллик нафақаси бўлмаган кишига закот фарз эмас. Бу худди суви бор йўловчи йўлда сувсиз қолишини ҳисобга олиб сувини ишлатмасдан таяммум қилишига ўхшайди. Бундай ҳолатда сув йўқ ҳукмида бўлгани учун таяммум жоиздир. Худди шунингдек бир кишининг аслий эҳтиёжларига сарфланадиган бўлса, нисобдан ортиқ пули бўлишига қарамай йўқ ҳукмида бўлади. Масалан бир кишининг 40 қўйи бўлса, бирини закот сифатида бериши керак. 39 та бўлса орадаги фарқ битта бўлишига қарамай закот фарз бўлмайди. Чунки Аллоҳу таоло ояти каримада “Аллоҳ сиз учун қулайлик истайди, қийинчилик истамайди” деб буюрилган. Аллоҳу таоло ҳеч кимга тоқатидан ортиқ бир юк юкламайди.”

Батафсил

Эр ва хотиннинг закоти алоҳида бўлади

Савол: Эр билан хотиннинг закотлари алоҳида ҳисобланадими?

Жавоб: Динимизга кўра, эр-хотиннинг бойликлари алоҳида бўлади. Бир-бирига қўшилмайди. Сиз бой, эрингиз фақир бўлиши ёки аксинча бўлиши мумкин. Ким бой бўлса, ўз закотини беради.

Эрингизга эмас, ўзингизга тегишли қарз бўлса, мавжуд пулингиздан буни айирасиз. Олтинларингизни тортиб, оладиган пулларингиз билан бирга ҳисоблайсиз. Барчасининг қирқдан бирини олтин билан солиҳ бир фақир мусулмонга берасиз. Уй, дўкон, автомобиль каби нарсалар закот нисобига қўшилмайди. Яъни закотлари берилмайди.

Батафсил

Муассаса ва жамғармаларга закот бериш

Савол: Қуръони каримдаги “фи сабилиллоҳ” калимасига Аллоҳ йўлида бўлган ҳар қандай муассаса ва жамғарма киради дея, уюшмадан партиягача бўлган ҳар ташкилотга, айниқса диний идорага закот бериш кераклиги айтилмоқда. Бу тўғрими?

Жавоб: Қуръони каримда закот берилиши билдирилган 8 синфдан бири “фи сабилиллоҳ”, яъни Аллоҳ йўлидагилардир. Бу синфга кирувчилар:

1. Фи сабилиллоҳдан мақсад, фақир аскарлардир. (Нур-ул изоҳ)

2. Фи сабилиллоҳдан мақсад, жиҳод ва ҳаж йўлидаги муҳтожлардир. (Радд-ул мухтор)

 

Батафсил